System zarządzania bezpieczeństwem żywności ISO 22000

W dobie ograniczonego zaufania konsumentów do oferowanych wyrobów większość organizacji dostrzegła potrzebę uzyskania i dostarczenia odbiorcom obiektywnych dowodów swojej zdolności do kontrolowania zagrożeń bezpieczeństwa żywności. Jednym z nich jest certyfikat ISO 22000, który wydawany jest na podstawie jednolitej i rzetelnej oceny w czasie audytu.

Norma ISO 22000

ISO 22000 jest pierwszą próbą ujednolicenia systemu HACCP od 1969 roku. Norma ta wprowadza nowe ujęcie zarządzania bezpieczeństwem żywności. Powstała w wyniku połączenia zasad systemu HACCP z wytycznymi GHP, GMP i elementami systemu zarządzania jakością. Pełna nazwa brzmi: "System zarządzania bezpieczeństwem żywności - Wymagania dla każdej organizacji łańcucha żywnościowego".

W 2018 roku norma ISO 22000 doczekała się nowego wydania. Nowa obowiązująca wersja normy to ISO 22000:2018, zastępująca poprzednią wersję ISO 22000:2005.

Kluczowe zmiany w normie jakie zaistniały to:

dostosowanie normy ISO 22000 to struktury innych norm z serii ISO celem ujednoliconego podejścia,
większy nacisk na przywództwo oraz zaangażowanie najwyższego kierownictwa,
wprowadzenie kontekstu organizacji włączając w to określenie ryzyk i szans organizacji, stron zainteresowanych (zewnętrznych i wewnętrznych) oraz ich wymagań, klaryfikacji pojęć, definicji,
podkreślenie różnicy między Krytycznym Punktem Kontrolnym, Programem Wstępnym, Operacyjnym Programem Wstępnym,
zastosowanie podejścia PDCA, podkreślenie znaczenia dokładnego określenia zakresu systemu zarządzania bezpieczeństwem żywności.

Norma ISO 22000 składa się z dziesięciu rozdziałów:

Zakres
Dokumenty normatywne
Terminy i definicja
Kontekst organizacji
Przywództwo
Planowanie
Wsparcie
Operacje
Ocena efektów działalności
Doskonalenie

Siedem rozdziałów (rozdziały od 4 do 10) - odnoszą się do specyficznych wymagań normy, które należy wdrożyć i spełnić, aby móc być certyfikowanym.

Bureau Veritas w swojej ofercie posiada również możliwość certyfikacji według normy FSSC (Food Safety System Certification), która powstała w wyniku współpracy niektórych wiodących światowych ekspertów w dziedzinie bezpieczeństwa żywności, takich jak sieci handlowe, duzi producenci żywności i firmy świadczące usługi gastronomiczne skupione w organizacji Global Food Safety Initiative.

Norma FSSC jest komplementarna z normą ISO 22000. Dopełnia ją o szczegółowe wymogi dotyczące programów wstępnych, a także łączy w sobie wymagania przedstawione w obu normach:

ISO 22000 – „Wymagania dla każdej organizacji w łańcuchu żywnościowym”,
ISO/TS 22003 – dodatkowe wymagania (programy wstępne) przeznaczone dla różnych branż spożywczych: prawne, ustawowe, lokalne, globalne, nadzór nad usługami dostarczanymi, jak transport, utrzymanie techniczne, skuteczny nadzór nad personelem w odniesieniu do wymagań bezpieczeństwa żywności.

Kto powinien uzyskać certyfikat ISO 22000?

Certyfikat ISO 22000 jest przeznaczony dla organizacji na każdym etapie łańcucha żywnościowego, które chcą zapewnić bezpieczeństwo żywności i spełnić międzynarodowe standardy. Powinny go uzyskać:

Producenci żywności – firmy zajmujące się przetwórstwem, pakowaniem i dystrybucją produktów spożywczych.
Rolnicy i dostawcy surowców – hodowcy, plantatorzy i producenci składników żywnościowych.
Firmy transportowe i magazynowe – organizacje zajmujące się logistyką i przechowywaniem żywności.
Firmy cateringowe i gastronomiczne – restauracje, stołówki, firmy cateringowe i dostawcy usług żywieniowych.
Producenci opakowań do żywności – przedsiębiorstwa zajmujące się tworzeniem opakowań dopuszczonych do kontaktu z żywnością.
Dostawcy dodatków i składników spożywczych – producenci przypraw, konserwantów, barwników i innych dodatków.
Firmy zajmujące się sprzedażą detaliczną i hurtową – supermarkety, sklepy spożywcze i hurtownie.
Instytucje publiczne – szpitale, szkoły, placówki żywienia zbiorowego.
Organizacje dostarczające usługi serwisowe (w tym mycie i dezynfekcja) – dostawcy sprzętu czyszczącego oraz środków do mycia i dezynfekcji.

Norma ISO 22000 jest odpowiednia zarówno dla małych firm, jak i dużych przedsiębiorstw działających w branży spożywczej, które chcą zwiększyć bezpieczeństwo swoich produktów oraz zdobyć zaufanie klientów.

Jak wygląda proces certyfikacji systemu zarządzania bezpieczeństwem żywności wg ISO 22000?

Certyfikacja ISO 22000 obejmuje kilka kluczowych etapów:

Przygotowanie organizacji – wdrożenie systemu zarządzania bezpieczeństwem żywności zgodnie z ISO 22000, w tym analiza zagrożeń, HACCP, dobre praktyki GHP i GMP, dokumentacja oraz szkolenia.
Audyt certyfikacyjny:

a) Etap I (przegląd dokumentacji) – ocena polityki bezpieczeństwa żywności, planu HACCP i zarządzania ryzykiem. Na tym etapie organizacja jest oceniana pod względem:

– kontekstu organizacji, zaangażowania przywództwa, polityki, roli organizacji, obowiązków i uprawnień,

– planowania w zakresie ryzyk i szans, celów zarządzania systemem bezpieczeństwa żywności i planowania ich osiągnięcia, polityk wewnętrznych bezpieczeństwa żywności oraz planowania zmian,

– wsparcia (zasoby, kompetencje, świadomość, udokumentowane informacje),

– operacji (planowanie operacyjne i kontrola, programy warunków wstępnych w zakresie identyfikacji PRP, system identyfikowalności, gotowość na reagowanie w sytuacjach awaryjnych, kontrola zagrożeń, aktualizacja informacji określających PRP i planu kontroli zagrożeń, kontrola monitorowania i pomiarów, weryfikacja związana z PRP i planem kontroli zagrożeń, kontroli niezgodności produktów i procesów),

– oceny wydajności (monitorowanie, pomiary, analiza i ocena, audyty wewnętrzne, przegląd zarządzania),

– doskonalenia (niezgodności i działania korygujące, ciągłe doskonalenie, aktualizacja systemu bezpieczeństwa żywności).

b) Etap II (ocena wdrożenia) – weryfikacja przestrzegania procedur, skuteczności nadzoru nad dostawcami i zgodności procesów z normą.
Wydanie certyfikatu – po pozytywnym audycie organizacja otrzymuje certyfikat na 3 lata, pod warunkiem przeprowadzania corocznych audytów nadzorczych.
Recertyfikacja – po upływie 3 lat konieczny jest audyt odnawiający certyfikat ISO 22000.

Wdrożenie ISO 22000 pomaga organizacjom zapewnić bezpieczeństwo żywności, zgodność z przepisami i większą wiarygodność na rynku.

Co powinna zrobić organizacja posiadająca system zarządzania bezpieczeństwem żywności, aby zapewnić mu zgodność z ISO 22000 / FSSC?

Jeśli organizacja wdrożyła system np. w oparciu o Codex Alimentarius, ISO 9001, IFS lub BRC, wymagane jest dostosowanie do wymagań normy ISO 22000 w pewnych specyficznych obszarach, takich jak:

komunikacja wewnętrzna i zewnętrzna,
walidacja środków nadzoru zagrożeń (HACCP, PRP, OPRP),
udokumentowanie programów wstępnych (PRP) i operacyjnych programów wstępnych (OPRP).

Wdrożenie wymagań ISO 22000 – korzyści

Większe bezpieczeństwo żywności – eliminacja zagrożeń, skuteczne zarządzanie ryzykiem (HACCP, GHP, GMP).
Zgodność z przepisami – spełnienie wymagań prawnych i ułatwienie kontroli.
Większa wiarygodność – lepsza reputacja i zaufanie klientów oraz partnerów biznesowych.
Lepsza organizacja procesów – redukcja strat, optymalizacja produkcji i dystrybucji.
Łatwiejsza współpraca w łańcuchu dostaw – spełnianie wymagań sieci handlowych i dostawców.
Integracja z innymi systemami – możliwość połączenia z ISO 9001, ISO 14001, ISO 45001.

Dlaczego starać się o uzyskanie certyfikatu ISO 22000 w Bureau Veritas?

Projekt "ISO 22000" prowadzony był przez grupę specjalistów (WG8) w ramach Komitetu Technicznego TC 34 Międzynarodowego Komitetu Normalizacyjnego ISO. Specjalistami (WG 8) kierował Jacob Faergemand z Bureau Veritas Dania. W grupie roboczej uczestniczyli eksperci z krajów o największym udziale na rynku produkcji żywności na świecie.

Bureau Veritas jest pomysłodawcą i koordynatorem projektu ISO 22000 – odpowiada za wydanie pierwszych na świecie (Dania, 2005 rok) i w Polsce (2006 rok) certyfikatów ISO 22000.

Posiadamy odpowiednią akredytację, uprawniającą do wydawania certyfikatów systemu ISO 22000.

Bureau Veritas działa globalnie oraz gwarantuje jednolity standard audytów na całym świecie.

Certyfikacja ISO 22000