VSME – pozostałe ujawnienia klimatyczne. Klimat się zmienia – czas na zmianę podejścia w MŚP

Czy mikro, małe i  średnie przedsiębiorstwa naprawdę mogą mieć wpływ na klimat? Według najnowszych wytycznych EFRAG – zdecydowanie tak. VSME, dobrowolne standardy zrównoważonego rozwoju dla mniejszych przedsiębiorców to nie tylko narzędzie raportowe, ale także kompas dla firm, które chcą uczestniczyć w transformacji klimatycznej. A skoro klimat nie pyta o wielkość przedsiębiorstwa – pora, by MŚP przestały zastanawiać się czy, a zaczęły pytać jak.

Cele redukcji emisji – ambitnie, ale realnie

Chociaż z  założenia dobrowolność standardu VSME nie narzuca obowiązku wyznaczania celów redukcji emisji gazów cieplarnianych, to właśnie ich dobrowolne określenie może stanowić potężne narzędzie strategiczne. Cele te, sformułowane w  odniesieniu do poziomów bazowych roku odniesienia i zadeklarowane dla konkretnych krótko- i długoterminowych horyzontów czasowych, pokazują nie tylko kierunek działań, ale też gotowość do wpisania się w  globalne trendy klimatyczne. 

Działamy dzisiaj, myśląc o  jutrze – ta maksyma zwięźle, ale dobitnie pokazuje podejście VSME w kontekście zarządzania emisjami. 

Firmy MŚP, które zdecydują się na wyznaczenie takich celów, mogą uwzględniać emisje bezpośrednie (zakres 1), pośrednie z energii (zakres 2) oraz – w wersji rozszerzonej – emisje z  łańcucha wartości (zakres 3). Kluczowe jest, by cele były mierzalne, osiągalne i zakorzenione w realnych możliwościach operacyjnych firmy – a  jednocześnie na tyle ambitne, by inspirować.

Transformacja klimatyczna – krok po kroku

Transformacja klimatyczna w ujęciu VSME to nie rewolucja, lecz przemyślana ewolucja. Standard w module kompleksowym przewiduje możliwość szerszego ujawnienia informacji na temat działań adaptacyjnych oraz mitygacyjnych. MŚP mają tu szansę pokazać swoją inicjatywę: od wdrażania energooszczędnych procesów, przez inwestycje w  odnawialne źródła energii, po edukację pracowników i partnerów w zakresie zmian klimatu. 

Co istotne, VSME wspiera proces wdrażania zmian, a nie jedynie ich opisywania. Zamiast skupiać się na checkliście, pozwala firmie opowiedzieć historię swojej transformacji – niekoniecznie spektakularnej, ale autentycznej i mierzalnej. 

Ryzyka klimatyczne – więcej niż ekstremalne zjawiska

Zmiana klimatu to nie tylko coraz częstsze burze czy fale upałów. Dla MŚP ryzyko klimatyczne może oznaczać zerwane łańcuchy dostaw, skok cen surowców, nowe regulacje czy presję kontrahentów. VSME, w  duchu tzw. omnibusowego podejścia, uwzględnia ryzyka klimatyczne jako istotny obszar wpływu, którego zignorowanie może kosztować więcej niż jego wcześniejsze zidentyfikowanie.

Raportowanie ryzyk klimatycznych nie musi być procesem skomplikowanym – wystarczy rozpocząć od analizy, jakie zjawiska (fizyczne lub transformacyjne) mogą mieć wpływ na działalność firmy. Kolejnym krokiem może być ocena ich prawdopodobieństwa oraz potencjalnych skutków, a finalnie – wdrożenie środków zaradczych lub adaptacyjnych.

VSME i Omnibus – mamy pełen obraz?

Propozycja standardu VSME to element szerszej układanki EFRAG – ESRS, czyli zestawu dokumentów mających wspierać różne grupy przedsiębiorstw w  raportowaniu ESG. VSME ma być drogowskazem dla firm, które nie są objęte bezpośrednio obowiązkiem raportowania, ale chcą – lub muszą ze względu na kluczowych kontrahentów – pokazać swoje zaangażowanie partnerom biznesowym. 

To podejście win-win: MŚP zyskują narzędzie do uporządkowania danych środowiskowych, a  ich partnerzy – dostęp do rzetelnych i  porównywalnych informacji. W  efekcie rośnie transparentność całych łańcuchów wartości, a dane o klimacie przestają być dobrym dodatkiem, stając się realnym zasobem biznesowym. 

Nie czekaj na obowiązek

Standard VSME to zaproszenie do działania – nie tyle z  obowiązku, co z  przekonania. Bo choć małe i średnie firmy mogą mieć ograniczone zasoby, mają też ogromny potencjał wpływu, szczególnie gdy działają zbiorowo. Transformacja klimatyczna to nie sprint, tylko  maraton. Ale każda droga zaczyna się od pierwszego kroku – a VSME to mapa, która pomaga go postawić w  dobrym kierunku.

AUTORKA I EKSPERTKA BUREAU VERITAS: