MECHANIZM CBAM: Twój praktyczny przewodnik po zgodności z przepisami

Czym dokładnie jest mechanizm CBAM?

Unijny mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2 (mechanizm CBAM) nakłada ekwiwalent kosztów emisji dwutlenku węgla na energochłonne produkty importowane na terytorium Unii Europejskiej. Głównym założeniem tego rozwiązania jest zrównanie kosztów emisji CO2 dla towarów sprowadzanych z zagranicy z kosztami ponoszonymi przez europejskich producentów w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS). Taki krok ma na celu zapewnienie uczciwych reguł konkurencji rynkowej. W praktyce rozporządzenie CBAM zobowiązuje importerów do nabywania specjalnych certyfikatów, których liczba odpowiada wielkości emisji wbudowanych w deklarowane towary wprowadzane do obrotu na rynku UE.

Udział w systemie nie jest dobrowolny. Dla podmiotów działających w początkowych ogniwach łańcucha dostaw (UPSC – upstream supply chain), w tym zagranicznych producentów oraz eksporterów, dostosowanie się do tych wytycznych i sprawne raportowanie CBAM stanowią dziś warunek konieczny do zabezpieczenia ciągłości operacyjnej oraz utrzymania dotychczasowych kierunków rozwoju biznesu.

Kogo dotyczy unijne rozporządzenie CBAM i dla kogo jest ten przewodnik?

Niniejsze opracowanie powstało z myślą o kluczowych uczestnikach międzynarodowej wymiany handlowej:

• Eksporterach towarów na rynek unijny – prowadzących działalność w ramach sześciu podstawowych sektorów przemysłu, takich jak hutnictwo żelaza i stali, produkcja aluminium czy przemysł cementowy.
• Producentach dóbr przeznaczonych na rynek UE – mających swoje zakłady produkcyjne w krajach trzecich objętych restrykcyjnymi procedurami, m.in. w Turcji, Indiach czy Chinach.

Wpływ rozporządzenia CBAM na początkowe etapy łańcucha dostaw

Mechanizm CBAM wszedł w swoją ostateczną (definitywną) fazę na początku 2026 roku. Oznacza to, że podmioty importujące towary do Europy są już w pełni objęte realnymi zobowiązaniami finansowymi, które realizuje się poprzez nabywanie i umarzanie certyfikatów na podstawie zadeklarowanego śladu węglowego produktów.

Jeżeli twarde dane dotyczące wielkości emisji wbudowanych w dany produkt nie zostaną pomyślnie zweryfikowane przez niezależny podmiot audytorski posiadający oficjalną akredytację UE, system automatycznie zastosuje wobec tych towarów unijne wartości domyślne (default values).

W przypadku większości sektorów, te odgórnie narzucone wartości domyślne są celowo szacowane na poziomie znacznie przewyższającym rzeczywiste emisje. Ma to stanowić bezpośredni bodziec motywacyjny dla przemysłu w krajach trzecich do wdrażania czystszych, bardziej ekologicznych technologii produkcyjnych.

Obecnie przedsiębiorstwa produkcyjne i handlowe na całym świecie intensywnie przygotowują się do przejścia przez obowiązkowy proces weryfikacji danych emisyjnych przed końcem 2026 roku, podejmując współpracę z zaufanymi partnerami audytorskimi, takimi jak Bureau Veritas.

Akredytowana weryfikacja z Bureau Veritas

Doświadczenie Bureau Veritas w obszarze audytów zgodności regulacyjnej, procesów weryfikacyjnych oraz ocen zrównoważonego rozwoju jest bezkonkurencyjne. Posiadamy bogatą praktykę operacyjną we wspieraniu organizacji w precyzyjnym mierzeniu i zatwierdzaniu wielkości emisji gazów cieplarnianych w najbardziej skomplikowanych strukturach dostawców, co gwarantuje pełną przejrzystość sprawozdawczości. Nasze wyspecjalizowane zespoły techniczne łączą unikalną wiedzę inżynieryjną z doskonałą znajomością specyfiki branżowej, systemów EU ETS oraz międzynarodowych norm serii ISO 14064.

Jak przygotować łańcuch dostaw na wdrożenie CBAM? Rola niezależnej oceny

Doskonale rozumiemy, że stopień skomplikowania nowych przepisów celno-środowiskowych może znacząco utrudniać podejmowanie kluczowych decyzji menedżerskich. Łącząc naszą wszechstronną wiedzę sektorową z bogatym doświadczeniem w systemach raportowania gazów cieplarnianych, opracowaliśmy ten uproszczony przewodnik po unijnych procedurach, aby ułatwić Twojej firmie zrozumienie następujących zagadnień:

• zakresu Twojej bezpośredniej odpowiedzialności prawnej pod kątem CBAM,
• kluczowych etapów budowania w pełni zgodnego z prawem systemu sprawozdawczego,
• znaczenia pozyskiwania i utrzymywania rzetelnych danych o śladzie węglowym produktów,
• biznesowych i wizerunkowych korzyści, jakie niesie za sobą niezależna weryfikacja raportów.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ) – CBAM w pigułce